Geplaatst in Geen categorie

1.2 De verborgen werkdruk van het onderwijs

“Hoe is het?”

“ja… druk!”

We zeggen het makkelijk.
Tussen neus en lippen door.

In de koffiekamer.
Op de gang.
Aan het einde van de dag.

Maar als je even stil staat…

…is het eigenlijk een vreemd woord.

Druk.

Want wat bedoelen we daar precies mee?

Druk zit niet alleen in wat je doet

Want laten we eerlijk zijn.
Veel mensen werken veel uren.
Ook buiten het onderwijs.

En toch voelt het daar vaak anders.
Dus het zit niet alleen in de hoeveelheid werk.

Het zit in iets anders.

Iets wat minder zichtbaar is.
Maar wel continu aanwezig.

Het echte werk speelt zich onder de oppervlakte af

Een groot deel van de werkdruk in het onderwijs zie je niet.

Het zit niet in je agenda.
Niet op je takenlijst.
Niet in je rooster.

Het zit hier:

  • het gesprek dat je nog moet voeren, maar waar je tegenop ziet
  • die leerling waar je je zorgen over maakt
  • die ouder waar je het nét niet goed mee hebt afgerond
  • dat plan dat beter moet, maar waar je geen tijd voor hebt
  • dat gevoel dat je iets mist

Dat is werk.

Alleen staat het nergens.

En ondertussen draait je hoofd door.

Tijdens de les.
Tijdens een overleg.
Onderweg naar huis.

Je bent fysiek op één plek…
maar mentaal op tien.

En dat kost energie.

Meer dan we vaak doorhebben.

Altijd ‘aan’ staan

In het onderwijs sta je eigenlijk nooit helemaal uit.
Er is altijd iets dat aandacht vraagt.

Een blik van een kind.
Een opmerking van een collega.
Een situatie die je even moet oplossen.

En zelfs als de dag voorbij is…

…gaat het door.

In je hoofd.
In je gevoel.

Mijn eigen besefmoment

Ik dacht altijd dat werkdruk zat in “veel moeten doen”.

Totdat ik ging zien hoeveel er in mijn hoofd zat.

Niet alleen taken.
Maar ook gedachten.

Zorgen.
Ideeën.
Twijfels.
Herinneringen.

Alles door elkaar.

En nergens een plek.

Waarom dit zo vermoeiend is

Ons brein houdt niet van open eindjes.

Alles wat nog “iets moet” blijft terugkomen.
En nooit op het moment dat je er aan moet denken.

Alsof iemand zachtjes op je schouder blijft tikken.

“He… vergeet je mij niet?”

En nog een keer.
En nog een keer.

Tot je er iets mee doet.

Dit is de verborgen werkdruk

Niet alleen wat je doet.
Maar alles wat je met je meedraagt.

Dat maakt het zwaar.
Dat maakt het onrustig.
Dat maakt dat je soms aan het einde van de dag denkt:

“Ik ben kapot… maar ik weet niet eens precies waarvan.”

En toch ligt het niet aan jou

Dit is belangrijk.

Dit ligt niet aan jouw inzet.
Niet aan jouw kwaliteiten.
Het is een logisch gevolg van hoe we werken.

We houden alles in ons hoofd.
Omdat we denken dat dat moet.

Een klein experiment

Dus probeer dit eens.

Pak een moment op de dag.
En schrijf niet alleen je taken op…

…maar ook alles wat in je hoofd zit.

  • dingen waar je over nadenkt
  • dingen waar je je zorgen over maakt
  • dingen die je niet wilt vergeten

Alles.

Je gaat zien hoeveel er eigenlijk speelt.

En tegelijk…

…komt er ruimte.

Omdat het niet meer alleen van jou is.

Het staat ergens.

Tot de volgende

In de volgende Substack (nummer 3 van thema 1) gaan we het hebben over iets wat hier direct uit voortkomt:

Waarom je to-do lijstjes steeds langer worden…
zelfs als je keihard werkt.

In het derde thema van deze substack reeks ga ik heel concreet in op het inrichten van een takensysteem dat echt rust geeft.

Wil je niks missen?

Abonneer je dan op deze substack!

En als je het met plezier hebt gelezen, deel het dan vooral! Je helpt er waarschijnlijk iemand mee die dit ook herkent. Daarnaast help je mij om mijn missie waar te maken en nog meer mensen op weg te helpen naar meer GRIP in je werk en je leven.

Geplaatst in Geen categorie

1.1 Waarom je nooit klaar bent met werken.

“Ben je klaar voor vandaag?”

Het is een vraag die in het onderwijs eigenlijk niet bestaat.
Of beter gezegd…
het antwoord bestaat niet.

Want wanneer ben je klaar?

Na de laatste les?
Na die ene vergadering?
Na het beantwoorden van je mail?
Na het afronden van dat ene formulier?

Of pas als alles af is?

Precies.

Het moment dat het stil zou moeten worden

De kinderen zijn naar huis.
De rust keert terug in het gebouw.

En ergens is dat het moment waarop jouw tweede werkdag begint.

  • mails die je nog moet beantwoorden
  • gesprekken die je moet voorbereiden
  • plannen die nog geschreven moeten worden
  • dingen die vandaag zijn blijven liggen

En terwijl je bezig bent… komt er alweer iets bij.

Er komt altijd meer bij dan eraf gaat

Dat is misschien wel de kern.

Je werkt een lijstje af…
en ondertussen groeit het gewoon door.

Een mail leidt tot drie nieuwe acties.
Een overleg zorgt voor vijf nieuwe afspraken.
Een gesprek met een ouder brengt weer iets nieuws aan het licht.

Het werk stopt niet.
Het verplaatst zich.
En dus ga je door.

Nog even dit.
Nog even dat.

Tot het moment dat je denkt:
“Oké… nu stop ik.”

Niet omdat je klaar bent.
Maar omdat het genoeg is.

Dat knagende gevoel

En precies daar zit het.

Dat kleine stemmetje dat zegt:

  • “Je bent iets vergeten…”
  • “Dit had je eigenlijk nog moeten doen…”
  • “Morgen wordt weer zo’n dag…”

Dat gevoel van nooit echt afronden.

Niet klaar zijn.
Nooit helemaal.

Ik dacht dat dit normaal was
Heel lang dacht ik: dit hoort erbij.

Onderwijs is gewoon druk.
Leiderschap is gewoon veel.
Dit is nu eenmaal hoe het werkt.

Tot ik anders ging kijken.

Niet naar hoeveel werk er is.
Maar naar hoe ik ermee omga.

Wat ik begon te zien

Het probleem was niet dat het werk nooit ophoudt.
Het probleem was dat ik nergens echt “klaar” was.

Alles liep door elkaar.

Taken zaten in mijn hoofd.
In mijn mail.
In losse notities.
In gesprekken die nog een staartje krijgen.

En daardoor voelde alles belangrijk.
En alles urgent.

Een inzicht dat alles veranderde

Toen ik het boek GRIP las van Rick Pastoor viel er iets op z’n plek.

Je gaat nooit klaar zijn met je werk.

Nooit.

Niet in het onderwijs.
Niet in een leidinggevende rol.
Niet in een baan waarin je met mensen werkt.

En gek genoeg…

…was dat een opluchting.

En als je nooit “klaar” bent…
dan moet je iets anders gaan bepalen.

Niet: wanneer is alles af?
Maar: wanneer is het genoeg voor vandaag?

En dat is een hele andere vraag.
En misschien is dat wel even slikken.
Maar het is ook bevrijdend.

Want het betekent dat “klaar zijn” iets anders is.

Wanneer ben je dan wél klaar?

Je bent klaar als:

  • je weet wat er nog ligt
  • je hebt gekozen wat je vandaag doet
  • de rest ergens veilig staat

Niet in je hoofd.
Maar buiten je hoofd.

Een kleine eerste stap

Dus begin hier.

Aan het einde van je werkdag:

Schrijf op wat er nog ligt.

Alles.

Niet om het af te maken.
Maar om het een plek te geven.

Zodat het niet meer in je hoofd hoeft te blijven hangen.

En kijk dan eens wat er gebeurt.

Misschien ga je dit herkennen.

Dat je hoofd iets rustiger wordt.
Dat je denkt:
“Oké… het staat ergens.”

En dat je voor het eerst in lange tijd voelt:

Ik ben niet klaar met mijn werk…
maar wel klaar voor vandaag.

Tot de volgende

In de volgende substack ga ik je meenemen in iets wat hier direct onder zit.

Want als het werk nooit ophoudt…
waar komt die werkdruk dan écht vandaan?
En waarom voelt het soms zwaarder dan het eigenlijk is?

Wil je niks missen?

Abonneer je dan op deze substack!

En als je het met plezier hebt gelezen, deel het dan vooral! Dat helpt mij om mijn missie waar te maken en nog meer mensen op weg te helpen naar meer GRIP in je werk en je leven.

Geplaatst in Geen categorie

Hoe GRIP mijn leven op z’n kop zette

Soms komt er een boek voorbij waarvan je denkt: leuk, misschien steek ik er een paar handige tips uit.
En soms komt er een boek voorbij dat je leven compleet op z’n kop zet.

Voor mij gebeurde dat in 2019.

Ik las het boek GRIP van Rick Pastoor.
Eerlijk gezegd was ik er niet eens bewust naar op zoek. Ik had het idee dat ik mijn zaken eigenlijk best aardig op orde had. Ik was een gelukkig mens, had leuk werk, een fijn gezin, veel hobby’s en genoeg plannen. Kortom: niets te klagen.

Maar nieuwsgierig als ik ben begon ik toch te lezen.

En toen gebeurde er iets wat ik niet had verwacht.
-Ik ging mijn agenda anders gebruiken.
-Ik begon taken systematisch vast te leggen.
-Ik maakte schoon schip in mijn e-mail.
-En iedere vrijdag ging ik terugkijken op mijn week.

En eerlijk is eerlijk: ik werd er nog blij van ook. Het gaf rust. Structuur. Richting.

Sindsdien ben ik er eigenlijk dagelijks mee bezig.

Van persoonlijke fascinatie naar een artikel

Fast forward naar nu.

Een tijdje geleden werd ik benaderd door het tijdschrift BSM – Basisschoolmanagement met de vraag of ik een artikel wilde schrijven over GRIP in het onderwijs.
Die tip kwam via Rick Pastoor zelf.

Dat was even slikken.

Want ja… wie ben ik om daar over te schrijven?
In het verleden heb ik regelmatig contact gehad met Rick Pastoor over GRIP en de koppeling naar onderwijs. Ik heb podcast met hem opgenomen voor zijn community om te praten over hoe ik denk dat GRIP past in het onderwijs. Voor leerkrachten en vooral ook directies.

Daardoor dacht ik: misschien is dat juist interessant. Want ik gebruik de methode inmiddels al jaren in mijn eigen werk en leven. En ik heb met eigen ogen gezien wat er gebeurt als je deze principes toepast.

Het onderwijs heeft hier misschien nog wel meer aan

Het boek GRIP is oorspronkelijk geschreven voor kenniswerkers, managers en ondernemers. Mensen uit de zakenwereld dus.

Maar ondertussen werk ik al jaren in het onderwijs. En daar zie ik iets opvallends.

Iedereen heeft het druk.

Leerkrachten. Intern begeleiders. Directeuren.
Vergaderingen. E-mails. Overleggen. Administratie. Ad-hoc vragen.

En ondertussen proberen we ook nog datgene te doen waar het eigenlijk om draait: goed onderwijs geven aan kinderen en/of daar leiding aan geven!

Dat lukt lang niet altijd.
Niet omdat mensen hun werk niet goed willen doen.
Maar omdat tijd en aandacht voortdurend versnipperen.

Het is ook geen geheim dat het onderwijs kampt met een hoog aantal burn-outs. En dat veel mensen het gevoel hebben dat ze vooral brandjes aan het blussen zijn.

Terwijl juist de belangrijke dingen vaak blijven liggen.

Daarom deze Substack

In de komende periode wil ik in een serie korte artikelen laten zien hoe de principes uit GRIP werken in de praktijk van het onderwijs.

Niet als theorie.

Maar als iemand die er al jaren mee experimenteert.
Iemand die fouten heeft gemaakt.
En iemand die gaandeweg heeft ontdekt wat wél werkt en wat niet.

Ik ga het onder andere hebben over:

  • waarom je agenda misschien niet zo werkt als je denkt
  • waarom een takenlijst je hoofd rust geeft
  • hoe je voorkomt dat e-mail je dag overneemt
  • waarom de wekelijkse review misschien wel het belangrijkste onderdeel is
  • en hoe je tijd kunt vrijmaken voor het werk dat er echt toe doet

Wat je eraan gaat hebben

Mijn belofte aan jou als lezer:

  • je krijgt praktische ideeën die je meteen kunt toepassen
  • je ontdekt hoe je rust creëert in een drukke werkweek
  • je leert prioriteiten stellen zonder schuldgevoel
  • en misschien nog wel het belangrijkste: je gaat merken dat werk weer overzichtelijk kan voelen

GRIP is namelijk geen strak systeem.

Het is juist het tegenovergestelde.

Het geeft ruimte, rust, flexibiliteit en overzicht!

Tot slot

De afgelopen jaren heb ik vrienden, collega’s en mensen uit het onderwijs enthousiast gemaakt om met GRIP te experimenteren. En vrijwel iedereen zegt na een tijdje hetzelfde:

“Waarom heeft niemand me dit eerder geleerd?”

Misschien had iemand het ons ooit moeten vertellen.

Maar goed nieuws: dat kan alsnog.

En daar ga ik je de komende tijd bij helpen.

Wil je niks missen? Abonneer je dan op deze substack!

https://substack.com/@martijnvanvuuren1

Geplaatst in blogs

Druk? Wat is druk? Wanneer ben je druk?

Hoi!”
“Hoi”
“Hoe gaat het met je?”
“Goed hoor….. druk! Met jou?”
“Ja…. ook druk!”

Dit is zo maar de start van 80% van de gesprekken die ik hoor, zie en voer met mensen. Iedereen is druk! 
Maar wat is druk? Is druk uit te drukken 😉 in een aantal uren dat je bezig bent in de week? 
Is het de hoeveelheid werkzaamheden? Is het de aard van de werkzaamheden? Of zijn we gewoon allemaal druk als een soort mode verschijnsel? Moet je ‘druk’ zijn om iets voor te stellen?

Ik weet het allemaal niet zo goed.

Ik krijg heel vaak de vraag of opmerking van anderen dat ik zo verschrikkelijk druk ben. “Waar haal je de tijd vandaan om al die dingen te doen?” “Ben jij ook wel eens thuis?” “Doe jij ook wel eens niets?” Allemaal vragen die ik regelmatig te horen krijg. En ik vind het heel lief hoor. Want blijkbaar maken mensen zich zorgen om mij, en ze zijn altijd goed bedoeld. Maar tja, dan vraag ik me af; wat is druk en is druk goed of slecht?

Ik vind het heerlijk om druk te zijn. (Even voor de duidelijkheid, het gaat hier niet over hyperactief ofzo…. Mensen dachten vroeger nog wel eens als ze mij zagen optreden met mijn toenmalige dweilorkest dat ik ADHD had. Ooit kwam ik eens een man tegen in Kroatië die mij herkende als die hyperactieve muzikant en na een week camping kwam hij stomverbaasd naar me toe met de opmerking dat ik zo rustig was op vakantie. Hij had altijd gedacht dat ik ADHD had!)

Maar het bezig zijn met veel verschillende dingen vind ik dus fijn!
Ik werk 4 dagen in de week in het onderwijs. En tja… het onderwijs is een drukke baan. Ik hoef het vast niet te hebben over werkdruk in het onderwijs, daar is genoeg over gezegd. Maar om dat vol te houden heb ik het juist nodig om een andere uitlaatklep te hebben. Voor mij is dat zingen, presenteren en het bespelen van percussie, en leuke dingen doen met mijn gezin en vrienden. Dat is wat mij energie geeft, waar ik heel blij van wordt! Ik vind het helemaal niet erg om ‘s avonds na een werkdag achter de computer te duiken om presentaties voor te bereiden, voorstellingen te bedenken of liedjes te studeren.
Ik gebruik mijn dagelijkse ritjes van huis naar Zevenaar om liedteksten te studeren met mijn voorgeprogrammeerde spotify lijstjes. 
En het allerliefst sta ik in het weekend op het podium om mijn passie te kunnen delen met het liefst zoveel mogelijk mensen. Om nog meer inspiratie op te doen ga ik ook nog eens heel graag naar het theater met leuke mensen en mag ik daar ook nog eens mijn mening over geven in de vorm van een online recensie. 

En ja ben ik dan druk? Nee… Want volgens mij is druk een gevoel. Druk is niet uit te drukken in uren of aantal taken. Ik doe heel veel dingen, maar alleen dingen die ik heel leuk vind. En door mijn GRIP ben ik heel bewust bezig met mijn bezigheden, doelen, passie, planning, taken e.d. 

De maand februari is voor mij een maand die je, kijkend naar mijn agenda, zou kunnen bestempelen als rustig. Ik heb maar één optreden met The Musical Night, maar deze maand voelt heel druk. Het is een piekmaand in het onderwijs. Cito-toetsen, rapporten maken, overdrachtsdossiers voor middelbare scholen, adviesgesprekken groep 8, driehoeksgesprekken groep 7, groepsplannen maken en dan ook nog de klas draaien met alle dagelijkse beslommeringen. En dat allemaal in mijn 4 werkdagen! Dat voelt als druk. 

Gelukkig weet ik dat februari een piekmaand is op school en kan ik daar rekening mee houden met alle andere werkzaamheden. Op mijn vrije maandag werk ik aan rapporten i.p.v. aan concerten en de weekenden gebruik ik om bij te tanken na een pittige werkweek. 

En vanaf maart, als ik het in de klas weer een beetje rust krijg ga ik weer los. Er staan alweer 9 optredens in de agenda in 3 maanden tijd. Zie ik daar tegenop…. nee ik heb daar nu alweer zin in!

Dus mensen… laten we elkaar niet meer vragen of vertellen hoe druk we zijn. Maar vraag aan elkaar of we happy zijn? En is het antwoord: nee! Doe daar dan wat aan!