Geplaatst in Geen categorie

2.1 Waarom je agenda (ook in het onderwijs) heilig moet zijn

Thema 2 โ€“ GRIP op je week

Welkom in het tweede thema van deze serie.

In het eerste thema hebben we gekeken naar waarom het in het onderwijs zo moeilijk is om het gevoel te hebben dat je iets afrondt. Niet omdat je te weinig werkt, maar omdat de manier waarop we werken ons permanent in een staat van โ€œbijna klaarโ€ houdt.

Nu gaan we concreter worden.

Want als je wilt dat het anders voelt, dan begint dat met รฉรฉn ding: je week
Niet je jaar. Niet je schoolplan. Gewoon: de komende vijf dagen.

En het eerste instrument dat daarvoor het verschil maakt, is je agenda. En daar gaat dit tweede thema over!


2.1 Waarom je agenda heilig moet zijn

Je hebt een agenda.

Dat weet ik bijna zeker. Want in het onderwijs kom je geen dag verder zonder. Vergaderingen. Lessen. Oudergesprekken. Teamoverleg. Het staat er allemaal in.

Maar als ik je vraag wat jouw agenda eigenlijk voor jou doet, wat is dan het antwoord?

Bij de meeste mensen is het eerlijk gezegd niet veel meer dan een registratie van wat er van buitenaf op je afkomt.

Iemand plant een vergadering. Die staat erin. Er is een teamdag. Die staat erin. Er is een gesprek dat ingepland wordt. Die staat erin.

Je agenda is een archief van wat anderen voor jou hebben besloten.

Herken jij dit?

Kijk eens naar volgende week. Hoeveel van de dingen die erin staan, heb jij zelf bewust ingepland? En hoeveel zijn gewoon… verschenen?

Voor leerkrachten ziet dit er iets anders uit dan voor schoolleiders en KCโ€™ers, maar het patroon is hetzelfde.

Als leerkracht wordt een groot deel van je tijd bepaald door je lesrooster. Dat is logisch, dat is je vak. Maar alles wat daaromheen zit, de voorbereiding, de gesprekken, de nakijktijd, de administratie, staat nergens. Het bestaat wel. Maar het heeft geen plek.

Als schoolleider of KCโ€™er is het rooster misschien minder vast, maar de druk is groter. Je dag vult zich razendsnel met wat anderen van je vragen. Een ouder die langsloopt. Een collega met een vraag. Een mail die even snel een gesprek wordt. Voor je het weet is het middag en heb je zelf niets gedaan van wat je had willen doen.

Wat een agenda eigenlijk is

Rick Pastoor beschrijft in GRIP de agenda als een van de drie pijlers waarop je je werkweek bouwt. De agenda, de takenlijst en je e-mail. Samen vormen ze een systeem. Maar de agenda is de basis. Het is de plek waar je tijd vastlegt.

En dat woord is belangrijk: vastleggen.

Niet registreren wat er al is. Maar actief bepalen wat er komt.

Dat is een wezenlijk andere manier van omgaan met je agenda. Je gaat van passief gebruiker naar bewuste planner.

Waarom heilig?

Omdat je agenda iets heeft wat je takenlijst en je inbox niet hebben.

Hij is eindig.

Een dag telt een beperkt aantal uren. Die uren raken op. Aan het einde van de dag is de ruimte op. Dat klinkt als een beperking, maar het is eigenlijk precies wat je nodig hebt. Want die eindigheid dwingt je eerlijk te zijn.

Je takenlijst kan eindeloos groeien. Er kan altijd een taak bij. Je inbox ook: er komt altijd nog een mail, er kan altijd nog iets bij. Maar je agenda? Die is vol op het moment dat hij vol is. Er past gewoon niets meer in.

Pastoor noemt in GRIP dit gegeven als een van de redenen om je je agenda serieus moet nemen: die beperkte ruimte beschermt je tegen je eigen overmoed. Als je niet alleen je afspraken erin zet, maar ook het werk dat je echt wilt doen, dan zie je in รฉรฉn oogopslag wanneer je volgeboekt bent. En wanneer je dus nee moet zeggen.

Voor leerkrachten betekent dit: als nakijktijd niet in je agenda staat, bestaat het niet. Het wordt verdrongen door alles wat wel ergens staat.

Voor schoolleiders en KCโ€™ers geldt hetzelfde. De strategische gesprekken, de denkblokken, de ruimte om echt bij te sturen? Als die niet in je agenda staan, vult de dag zich vanzelf met wat van buitenaf komt.

โ€œHeiligโ€ betekent hier dus niet dat je agenda onschendbaar is. Het betekent dat je hem serieus neemt als het enige instrument dat eindig genoeg is om je bij de les te houden.

Een concreet verschil

Leerkrachten die hun agenda heilig gaan behandelen, beginnen dingen erin te zetten die er normaal niet in staan. Nakijktijd op woensdagochtend. Voorbereiding op vrijdagmiddag. Niet als vage intentie, maar als een echte afspraak met zichzelf.

Schoolleiders en KCโ€™ers die hun agenda heilig gaan behandelen, leren nee zeggen op een verzoek om een overleg omdat ze al iets hebben staan. Niet omdat ze niet willen helpen, maar omdat ze weten: als ik dit wegschuif, dan verdwijnt het.

Dat klinkt misschien harder dan het is. Het is eigenlijk een vorm van eerlijkheid. Jij kunt niet overal tegelijk zijn. Jij kunt niet alles tegelijk doen. Je agenda maakt die keuze zichtbaar.

Doe dit eens

Pak je agenda erbij. Niet om iets te plannen. Gewoon om te kijken.

Wat staat er volgende week in?

En dan รฉรฉn vraag: is er ook tijd voor jou? Voor werk dat jij belangrijk vindt, niet alleen wat er van buitenaf op je afkomt?

Als het antwoord nee is, dan is dat waarschijnlijk niet omdat je het druk hebt. Dan is het omdat je agenda dat nog niet weerspiegelt.

En dat kun je veranderen.

Niet in รฉรฉn keer. Niet alles tegelijk. Maar je begint met zien wat er nu eigenlijk staat.

Tot de volgende

In de volgende Substack gaan we een stap verder.

Want een agenda vullen is รฉรฉn ding. Maar wat je erin zet, en hoe, dat maakt het verschil tussen een agenda die je helpt en een agenda die je alleen maar volgt.

We kijken naar waarom je agenda een kompas moet zijn, en geen archief.

Wil je niks missen?

Abonneer je dan op deze Substack!

Subscribe now

En als je het met plezier hebt gelezen, deel het dan vooral. Dat helpt mij om mijn missie waar te maken en nog meer mensen op weg te helpen naar meer GRIP in je werk en je leven.

Hulp nodig?

Wil je niet alleen lezen, maar ook echt aan de slag? Ik geef trainingen โ€˜Slim werkenโ€™ voor leerkrachten, directeuren, KCโ€™ers en MT-leden. Er zijn diverse mogelijkheden, van teambijeenkomsten tot een meerdaags traject.

Kijk op martijnvanvuuren.nl/slim-werken of neem gerust contact op.

Het geheim van slim werken in 6 themaโ€™s

  1. Waarom we altijd tijd tekortkomen
  2. Grip op je week
  3. Grip op je taken
  4. Grip op je prioriteiten
  5. Grip op communicatie en focus
  6. Het geheim van duurzame rust
Geplaatst in Geen categorie

1.5 Het probleem van ad-hoccultuur in scholen

Hoe “heb je even?” je agenda overneemt.


Heb je even?โ€

Je kent de vraag. Je hebt hem vandaag waarschijnlijk al meerdere keren gehoord.

En je weet ook hoe het gaat. Het is nooit โ€œevenโ€.

Het wordt een gesprek van tien minuten. Dat leidt tot een actie die jij oppakt. 

Die ergens op een briefje belandt. Of in je hoofd blijft hangen.

En ondertussen stond er al iets gepland. Dat nu naar morgen schuift.

Zo begint elke dag opnieuw

Een school is geen kantoor. Er is geen stilte. Er is nauwelijks een moment waarop niemand iets van je wil.

Collegaโ€™s lopen binnen. Een ouder staat onaangekondigd voor de deur. Een leerling heeft โ€œeen probleemโ€. Er is iets misgegaan op het plein. En de vergadering van vanmiddag vraagt toch nog even voorbereiding.

Al die momenten zijn begrijpelijk. Ze horen bij de baan.

Maar bij elkaar opgeteld betekenen ze dat jouw dag eigenlijk niet van jou is.

Wat ad-hoc in de praktijk betekent

We noemen het ad-hoc. Maar wat bedoelen we daar eigenlijk mee?

Het zijn de zaken die niet gepland stonden. Die geen uitnodiging stuurden. 

Die gewoon verschijnen.

Soms is dat prima. Een school moet flexibel kunnen reageren. Dat hoort erbij.

Het probleem is niet dat ad-hoc bestaat. Het probleem is wat het doet met alles wat wรฉl gepland stond.

Want terwijl jij reageert op wat er nu voor je neus staat, liggen de dingen die je zelf had gepland te wachten. Stil. Geduldig. Tot het einde van de dag. Waar je dan alsnog mee begint.

De valkuil van de open deur

Er zit iets fijns aan altijd beschikbaar zijn. Je voelt je nuttig. Je lost dingen op. Mensen weten je te vinden.

Maar het heeft ook een keerzijde die je pas ziet als je er goed naar kijkt.

Als jij altijd reageert, leert je omgeving dat. Vragen worden minder goed voorbereid. Kleine beslissingen die collegaโ€™s zelf kunnen nemen, landen toch bij jou. 

โ€œEven overleggenโ€ wordt een gewoonte.

Niet omdat mensen het slecht bedoelen. Maar omdat jij er altijd bent.

En zo verander je langzaam van schoolleider of leerkracht in doorgeefluik.

Wat er ondertussen blijft liggen

Dat is de kern van het probleem.

Ad-hoczaken voelen urgent. Er is iemand bij betrokken. Het vraagt nรบ een reactie.

Maar de dingen die werkelijk belangrijk zijn voor jouw klas of school, die roepen niet. Die zitten stil op je takenlijst te wachten.

De voorbereiding op het komende thema, die ene rekenles die morgen op het programma staat. Of voor directeuren het lesbezoek dat je al weken wil inplannen. Het gesprek met die leerkracht dat steeds wordt verschoven. De meerjarenvisie die โ€œer echt van moet komenโ€.

Urgentie wint het van belang. Elke dag opnieuw. Niet omdat je het wilt. Maar omdat de dag zo ingericht is.

Een kleine reflectie

Probeer dit eens.

Kijk aan het einde van deze week vijf minuten terug. Schrijf op:

  • Wat had ik vandaag gepland?
  • Wat is er onaangekondigd tussengekomen?
  • Wat is er daardoor blijven liggen?

Niet om schuld te verdelen. Maar om de kloof zichtbaar te maken. Tussen wat je van plan was en wat je werkelijk deed.

Die kloof heeft een naam. Je noemt het ad-hoc. Maar eigenlijk is het dit: jouw werkdag die geleefd wordt door je omgeving, in plaats van door jou.

En dat is iets waar verandering in mogelijk is.

Tot de volgende

Dit was de laatste Substack van thema 1.

De afgelopen weken hebben we samen verkend waarom het in het onderwijs zo lastig is om grip te houden op je tijd. Van de verborgen werkdruk tot open loops, van e-mail tot de ad-hocchaos van alledag. Geen oplossingen nog. Wel herkenning. En dat was precies de bedoeling.

Want voordat je iets kunt veranderen, moet je eerst zien wat er eigenlijk speelt.

Over twee weken start thema 2: Grip op je week.

We beginnen bij de agenda. De eerste trap van de drietrapsraket uit GRIP. En we nemen er de tijd voor, want er valt meer te zeggen over een agenda dan je misschien denkt.

Stap voor stap werken we toe naar meer rust, orde en overzicht. Niet als theorie, maar concreet. Toepasbaar in jouw schoolweek.

En er is aandacht voor het verschil dat er รฉcht is tussen een leerkracht en een schoolleider of KCโ€™er. Want de agenda van een directeur werkt anders dan die van iemand voor de klas. Die nuance verdient een aandacht.

Wil je niks missen?

Abonneer je dan op deze Substack.

Wil je niks missen? 

Like en abonneer je dan op deze Substack. En deel dit artikel gerust als je iemand kent die dit wellicht herkent. Dat helpt mij om meer mensen te bereiken die baat hebben bij meer grip op hun werkweek.

Het geheim van Slim werken in 6 themaโ€™s

  1. Waarom we altijd tijd tekort komen.
  2. Grip op je week
  3. Grip op je taken
  4. Grip op je prioriteiten
  5. Grip op communicatie en focus
  6. Het geheim van duurzame rust
  7. โ€ฆ???
Geplaatst in Geen categorie

1.4 Waarom e-mail je werkdag bepaalt

De inbox als agenda van andere

Je bent er net in. 
Koffie staat klaar.
Je hebt jezelf beloofd om vandaag die ene belangrijke taak als eerste aan te pakken.

En dan open je je mail.

Twintig minuten later zit je in drie verschillende mail conversaties, heb je twee vragen beantwoord die eigenlijk niet urgent waren, en is de taak waarvoor je zo gefocust wilde beginnen alweer naar morgen verschoven.

Herkenbaar?

Het begint al bij het opstarten.

Voor veel onderwijsprofessionals is e-mail het eerste wat ze openen als ze beginnen. En eigenlijk ook het laatste. Tussendoor ook. En tijdens vergaderingen stiekem op de telefoon.

Dat is begrijpelijk. 
E-mail voelt productief. 
Je reageert, je bent beschikbaar, je houdt de boel draaiende. 

Alleen: het werk dat je zelf wilt doen, het werk dat jij hebt bedacht en gepland, dat schuift langzaam opzij. 
Niet omdat je lui bent of slechte keuzes maakt. 
Maar omdat de inbox een oneindige stroom van andermans prioriteiten is.

Elke mail is in feite een verzoek.

Iemand anders heeft besloten dat er iets van jou nodig is.
En zodra je die mail opent, ben je bezig met hรบn agenda.

Voor leerkrachten รฉn directeuren, maar net even anders

Dit speelt voor beide groepen, al verschilt de vorm.

Als leerkracht is je inbox misschien wat stiller overdag, simpelweg omdat je voor de klas staat en niet aan je telefoon hangt. 
Maar voor en na school, in de pauze, soms zelfs โ€™s avonds: dan ben je toch je mail aan het bijhouden. En de grenzen tussen school en thuis vervagen zo zonder dat je het bewust besluit.

Als directeur of teamleider is e-mail soms ook een verlengstuk van vergaderen. Een vergadering leidt tot vijf actiepunten, die leiden tot tien mails, die leiden tot drie nieuwe vergaderingen. 
Het ene voedt het andere. 

De inbox groeit niet vanzelf: hij wordt gevoed door de manier waarop jouw werkweek is georganiseerd.

Dat is een patroon dat de moeite waard is om even bij stil te staan.

Wat e-mail met je concentratie doet

Het probleem zit niet alleen in de hoeveelheid. Het zit in de onderbreking.

Je hersenen hebben tijd nodig om echt in iets te komen. 
Diep werk, de taken die er รฉcht toe doen, lukt pas als je een tijdje ongestoord bezig kunt zijn. 
Zodra je tussendoor een mail ziet, zelfs als je hem niet direct beantwoordt, verbreken je hersenen de verbinding met waar je mee bezig was.

Dat kost meer energie dan je denkt.

Onderzoek wijst uit dat het na een onderbreking gemiddeld ruim twintig minuten kost om weer volledig geconcentreerd te zijn. 
Dat is niet niks als je de hele dag bereikbaar bent en elke twintig minuten je mail checkt.

De reflectie voor deze week

Kijk eens eerlijk naar je eigen gedrag rond e-mail. 
Niet om jezelf te veroordelen, maar gewoon om te zien wat er feitelijk gebeurt.

Schrijf voor jezelf op:

โ€ข Op welke momenten open ik mijn mail?

โ€ข Wat was ik van plan te doen voor ik mijn mail opende?

โ€ข Hoeveel van die plannen heb ik ook daadwerkelijk uitgevoerd?

Geen goede of foute antwoorden. Alleen eerlijke!

Want voordat je iets verandert, helpt het om eerst te zien wat er eigenlijk speelt.

In het vijfde thema over communicatie en focus gaan we praktisch in op het omgaan met e-mails.

Tot de volgende

In het volgende artikel gaan we een stap verder.

Want e-mail is maar รฉรฉn manier waarop je dag gevuld wordt door anderen. Er is nog iets wat minstens zo herkenbaar is, en wat misschien nog lastiger te doorbreken is.

โ€œHeb je even?โ€

Die vraag kost je meer dan je denkt.

Wil je niks missen? Like en abonneer je dan via Substack.

En als je dit herkent, deel het dan met een collega. De kans is groot dat ze het ook kennen.

Geplaatst in Geen categorie

1.3 Waarom to-do lijstjes steeds langer worden

Je bent niet vergeetachtig. Je systeem klopt niet.

Je kent dat gevoel vast.

Je maakt een to-do lijstje. Overzichtelijk. Misschien tien punten.
Je bent er zelfs een beetje trots op: eindelijk structuur.

En dan begint je dag.

Een collega klopt aan met een vraag.
Een ouder stuurt een mailtje dat eigenlijk meteen aandacht vraagt.
Er is een leerling die iets nodig heeft.
Er wordt gevraagd of jij even wil aanschuiven bij een overleg.
Oh, en die subsidieaanvraag moet ook nog voor het einde van de week.

En aan het eind van de dag tel je na.

Je hebt drie dingen van je lijstje gehaald. Maar er zijn acht nieuwe dingen bijgekomen.

Het lijstje groeit terwijl je werkt

Dit is geen toevalligheid en het is ook geen gebrek aan discipline.
Het is een structureel probleem.

In het onderwijs zijn taken zelden echt af.
Ze verplaatsen zich.

Een gesprek met een ouder brengt een vervolgactie.
Een teamvergadering levert vier nieuwe punten op.
Een besluit van boven roept om uitvoering beneden.

En tegelijk staat de deur van je kamer of lokaal altijd open.

Dat betekent dat er voortdurend dingen binnenkomen.
Niet omdat mensen lastig zijn, maar omdat de school nu eenmaal zo werkt.
Alles is met alles verbonden. En jij staat in het midden.

Wat het met je hoofd doet

Het probleem van een lijstje dat maar blijft groeien, is niet alleen praktisch.
Het is ook mentaal uitputtend.

Want ergens in je hoofd weet je: het staat er niet allemaal op.

Er zijn dingen die je weet dat je moet doen, maar die je nog niet hebt opgeschreven. Die vergadering die je nog moet voorbereiden.
Dat gesprek dat je al een week voor je uitschuift.
Die mail die je hebt gelezen maar nog niet beantwoord.

Ze zweven. Ergens. In je hoofd.

En een hoofd vol zwevende taken is een hoofd dat nooit echt tot rust komt.
Want je brein blijft op de achtergrond draaien.
Controleren. Herinneren. Waarschuwen.
Alsof het bang is dat je iets vergeet.

Rick Pastoor noemt dit in GRIP โ€œopen loopsโ€.

Taken die je hebt gezien maar waar je nog geen bestemming aan hebt gegeven.
Ze vragen steeds opnieuw aandacht, ook als je er niet bewust mee bezig bent.

Waarom het lijstje zelf het probleem is

Het klinkt misschien paradoxaal, maar het bijhouden van een to-do lijstje kan je werkdruk juist vergroten als je er niet slim mee omgaat.

Want een lijstje zonder structuur is eigenlijk gewoon een verzameling onrust.
Alles staat door elkaar.
Urgente dingen naast dingen die pas over drie weken hoeven.
Kleine klusjes naast grote projecten.
Dingen die jij moet doen naast dingen die eigenlijk bij iemand anders horen.

En elke keer als je kijkt, zie je het hele pakket.
Dat veroorzaakt stress.
Niet omdat je zoveel te doen hebt, maar omdat je het overzicht kwijt bent.

Een kleine oefening

Kijk eens naar je huidige to-do lijstje, of het nu in een notitieboek staat, op een post-it of in je telefoon.

Tel het aantal punten. En vraag je dan af: hoeveel van deze dingen staan er al langer dan twee weken op?

De kans is groot dat het er meer zijn dan je zou willen.

Dat zegt niets over jou.
Maar het zegt wel iets over hoe het systeem werkt, of eigenlijk: niet werkt.

In de komende artikelen ga ik je laten zien hoe je daar iets aan kunt doen.
Niet door harder te werken.
Maar door slimmer om te gaan met wat er op je pad komt.

Want een to-do lijstje dat maar blijft groeien, is geen motivatieprobleem.
Het is een inrichtingsprobleem.

En dat is goed nieuws.
Want inrichting kun je veranderen.

Tot de volgende

In de volgende Substack gaan we het hebben over iets wat hier direct naast ligt: Waarom e-mail je werkdag bepaalt.

En als je wilt weten hoe je taken รฉcht een plek geeft, dan is seizoen 3 van deze serie voor jou. Daarin ga ik dieper in op hoe je je takensysteem zo inricht dat het rust geeft in plaats van stress. Van open loops naar een systeem dat werkt. Maar dat komt nog. Eerst begrijpen we waarom het nu niet werkt.

Wil je niks missen? Abonneer je dan op deze Substack!

En als je het met plezier hebt gelezen: deel het gerust. Je helpt er waarschijnlijk iemand mee die dit ook herkent.

Wil je niks missen?

Abonneer je dan op deze substack!

En als je het met plezier hebt gelezen, deel het dan vooral! Je helpt er waarschijnlijk iemand mee die dit ook herkent.
Daarnaast help je mij om mijn missie waar te maken en nog meer mensen op weg te helpen naar meer GRIP in je werk en je leven.

Het geheim van Slim werken in 6 themaโ€™s

  1. Waarom we altijd tijd tekort komen.
  2. Grip op je week
  3. Grip op je taken
  4. Grip op je prioriteiten
  5. Grip op communicatie en focus
  6. Het geheim van duurzame rust
  7. โ€ฆ???

Geplaatst in Geen categorie

1.2 De verborgen werkdruk van het onderwijs

โ€œHoe is het?โ€

โ€œjaโ€ฆ druk!โ€

We zeggen het makkelijk.
Tussen neus en lippen door.

In de koffiekamer.
Op de gang.
Aan het einde van de dag.

Maar als je even stil staatโ€ฆ

โ€ฆis het eigenlijk een vreemd woord.

Druk.

Want wat bedoelen we daar precies mee?

Druk zit niet alleen in wat je doet

Want laten we eerlijk zijn.
Veel mensen werken veel uren.
Ook buiten het onderwijs.

En toch voelt het daar vaak anders.
Dus het zit niet alleen in de hoeveelheid werk.

Het zit in iets anders.

Iets wat minder zichtbaar is.
Maar wel continu aanwezig.

Het echte werk speelt zich onder de oppervlakte af

Een groot deel van de werkdruk in het onderwijs zie je niet.

Het zit niet in je agenda.
Niet op je takenlijst.
Niet in je rooster.

Het zit hier:

  • het gesprek dat je nog moet voeren, maar waar je tegenop ziet
  • die leerling waar je je zorgen over maakt
  • die ouder waar je het nรฉt niet goed mee hebt afgerond
  • dat plan dat beter moet, maar waar je geen tijd voor hebt
  • dat gevoel dat je iets mist

Dat is werk.

Alleen staat het nergens.

En ondertussen draait je hoofd door.

Tijdens de les.
Tijdens een overleg.
Onderweg naar huis.

Je bent fysiek op รฉรฉn plekโ€ฆ
maar mentaal op tien.

En dat kost energie.

Meer dan we vaak doorhebben.

Altijd โ€˜aanโ€™ staan

In het onderwijs sta je eigenlijk nooit helemaal uit.
Er is altijd iets dat aandacht vraagt.

Een blik van een kind.
Een opmerking van een collega.
Een situatie die je even moet oplossen.

En zelfs als de dag voorbij isโ€ฆ

โ€ฆgaat het door.

In je hoofd.
In je gevoel.

Mijn eigen besefmoment

Ik dacht altijd dat werkdruk zat in โ€œveel moeten doenโ€.

Totdat ik ging zien hoeveel er in mijn hoofd zat.

Niet alleen taken.
Maar ook gedachten.

Zorgen.
Ideeรซn.
Twijfels.
Herinneringen.

Alles door elkaar.

En nergens een plek.

Waarom dit zo vermoeiend is

Ons brein houdt niet van open eindjes.

Alles wat nog โ€œiets moetโ€ blijft terugkomen.
En nooit op het moment dat je er aan moet denken.

Alsof iemand zachtjes op je schouder blijft tikken.

โ€œHeโ€ฆ vergeet je mij niet?โ€

En nog een keer.
En nog een keer.

Tot je er iets mee doet.

Dit is de verborgen werkdruk

Niet alleen wat je doet.
Maar alles wat je met je meedraagt.

Dat maakt het zwaar.
Dat maakt het onrustig.
Dat maakt dat je soms aan het einde van de dag denkt:

โ€œIk ben kapotโ€ฆ maar ik weet niet eens precies waarvan.โ€

En toch ligt het niet aan jou

Dit is belangrijk.

Dit ligt niet aan jouw inzet.
Niet aan jouw kwaliteiten.
Het is een logisch gevolg van hoe we werken.

We houden alles in ons hoofd.
Omdat we denken dat dat moet.

Een klein experiment

Dus probeer dit eens.

Pak een moment op de dag.
En schrijf niet alleen je taken opโ€ฆ

โ€ฆmaar ook alles wat in je hoofd zit.

  • dingen waar je over nadenkt
  • dingen waar je je zorgen over maakt
  • dingen die je niet wilt vergeten

Alles.

Je gaat zien hoeveel er eigenlijk speelt.

En tegelijkโ€ฆ

โ€ฆkomt er ruimte.

Omdat het niet meer alleen van jou is.

Het staat ergens.

Tot de volgende

In de volgende Substack (nummer 3 van thema 1) gaan we het hebben over iets wat hier direct uit voortkomt:

Waarom je to-do lijstjes steeds langer wordenโ€ฆ
zelfs als je keihard werkt.

In het derde thema van deze substack reeks ga ik heel concreet in op het inrichten van een takensysteem dat echt rust geeft.

Wil je niks missen?

Abonneer je dan op deze substack!

En als je het met plezier hebt gelezen, deel het dan vooral! Je helpt er waarschijnlijk iemand mee die dit ook herkent. Daarnaast help je mij om mijn missie waar te maken en nog meer mensen op weg te helpen naar meer GRIP in je werk en je leven.

Geplaatst in Geen categorie

1.1 Waarom je nooit klaar bent met werken.

โ€œBen je klaar voor vandaag?โ€

Het is een vraag die in het onderwijs eigenlijk niet bestaat.
Of beter gezegdโ€ฆ
het antwoord bestaat niet.

Want wanneer ben je klaar?

Na de laatste les?
Na die ene vergadering?
Na het beantwoorden van je mail?
Na het afronden van dat ene formulier?

Of pas als alles af is?

Precies.

Het moment dat het stil zou moeten worden

De kinderen zijn naar huis.
De rust keert terug in het gebouw.

En ergens is dat het moment waarop jouw tweede werkdag begint.

  • mails die je nog moet beantwoorden
  • gesprekken die je moet voorbereiden
  • plannen die nog geschreven moeten worden
  • dingen die vandaag zijn blijven liggen

En terwijl je bezig bentโ€ฆ komt er alweer iets bij.

Er komt altijd meer bij dan eraf gaat

Dat is misschien wel de kern.

Je werkt een lijstje afโ€ฆ
en ondertussen groeit het gewoon door.

Een mail leidt tot drie nieuwe acties.
Een overleg zorgt voor vijf nieuwe afspraken.
Een gesprek met een ouder brengt weer iets nieuws aan het licht.

Het werk stopt niet.
Het verplaatst zich.
En dus ga je door.

Nog even dit.
Nog even dat.

Tot het moment dat je denkt:
โ€œOkรฉโ€ฆ nu stop ik.โ€

Niet omdat je klaar bent.
Maar omdat het genoeg is.

Dat knagende gevoel

En precies daar zit het.

Dat kleine stemmetje dat zegt:

  • โ€œJe bent iets vergetenโ€ฆโ€
  • โ€œDit had je eigenlijk nog moeten doenโ€ฆโ€
  • โ€œMorgen wordt weer zoโ€™n dagโ€ฆโ€

Dat gevoel van nooit echt afronden.

Niet klaar zijn.
Nooit helemaal.

Ik dacht dat dit normaal was
Heel lang dacht ik: dit hoort erbij.

Onderwijs is gewoon druk.
Leiderschap is gewoon veel.
Dit is nu eenmaal hoe het werkt.

Tot ik anders ging kijken.

Niet naar hoeveel werk er is.
Maar naar hoe ik ermee omga.

Wat ik begon te zien

Het probleem was niet dat het werk nooit ophoudt.
Het probleem was dat ik nergens echt โ€œklaarโ€ was.

Alles liep door elkaar.

Taken zaten in mijn hoofd.
In mijn mail.
In losse notities.
In gesprekken die nog een staartje krijgen.

En daardoor voelde alles belangrijk.
En alles urgent.

Een inzicht dat alles veranderde

Toen ik het boekย GRIPย las van Rick Pastoor viel er iets op zโ€™n plek.

Je gaat nooit klaar zijn met je werk.

Nooit.

Niet in het onderwijs.
Niet in een leidinggevende rol.
Niet in een baan waarin je met mensen werkt.

En gek genoegโ€ฆ

โ€ฆwas dat een opluchting.

En als je nooit โ€œklaarโ€ bentโ€ฆ
dan moet je iets anders gaan bepalen.

Niet: wanneer is alles af?
Maar: wanneer is het genoeg voor vandaag?

En dat is een hele andere vraag.
En misschien is dat wel even slikken.
Maar het is ook bevrijdend.

Want het betekent dat โ€œklaar zijnโ€ iets anders is.

Wanneer ben je dan wรฉl klaar?

Je bent klaar als:

  • je weet wat er nog ligt
  • je hebt gekozen wat je vandaag doet
  • de rest ergens veilig staat

Niet in je hoofd.
Maar buiten je hoofd.

Een kleine eerste stap

Dus begin hier.

Aan het einde van je werkdag:

Schrijf op wat er nog ligt.

Alles.

Niet om het af te maken.
Maar om het een plek te geven.

Zodat het niet meer in je hoofd hoeft te blijven hangen.

En kijk dan eens wat er gebeurt.

Misschien ga je dit herkennen.

Dat je hoofd iets rustiger wordt.
Dat je denkt:
โ€œOkรฉโ€ฆ het staat ergens.โ€

En dat je voor het eerst in lange tijd voelt:

Ik ben niet klaar met mijn werkโ€ฆ
maar wel klaar voor vandaag.

Tot de volgende

In de volgende substack ga ik je meenemen in iets wat hier direct onder zit.

Want als het werk nooit ophoudtโ€ฆ
waar komt die werkdruk dan รฉcht vandaan?
En waarom voelt het soms zwaarder dan het eigenlijk is?

Wil je niks missen?

Abonneer je dan op deze substack!

En als je het met plezier hebt gelezen, deel het dan vooral! Dat helpt mij om mijn missie waar te maken en nog meer mensen op weg te helpen naar meer GRIP in je werk en je leven.

Geplaatst in Geen categorie

Hoe GRIP mijn leven op zโ€™n kop zette

Soms komt er een boek voorbij waarvan je denkt: leuk, misschien steek ik er een paar handige tips uit.
En soms komt er een boek voorbij dat je leven compleet op zโ€™n kop zet.

Voor mij gebeurde dat in 2019.

Ik las het boekย GRIPย van Rick Pastoor.
Eerlijk gezegd was ik er niet eens bewust naar op zoek. Ik had het idee dat ik mijn zaken eigenlijk best aardig op orde had. Ik was een gelukkig mens, had leuk werk, een fijn gezin, veel hobbyโ€™s en genoeg plannen. Kortom: niets te klagen.

Maar nieuwsgierig als ik ben begon ik toch te lezen.

En toen gebeurde er iets wat ik niet had verwacht.
-Ik ging mijn agenda anders gebruiken.
-Ik begon taken systematisch vast te leggen.
-Ik maakte schoon schip in mijn e-mail.
-En iedere vrijdag ging ik terugkijken op mijn week.

En eerlijk is eerlijk: ik werd er nog blij van ook. Het gaf rust. Structuur. Richting.

Sindsdien ben ik er eigenlijk dagelijks mee bezig.

Van persoonlijke fascinatie naar een artikel

Fast forward naar nu.

Een tijdje geleden werd ik benaderd door het tijdschriftย BSM โ€“ Basisschoolmanagementย met de vraag of ik een artikel wilde schrijven over GRIP in het onderwijs.
Die tip kwam via Rick Pastoor zelf.

Dat was even slikken.

Want jaโ€ฆ wie ben ik om daar over te schrijven?
In het verleden heb ik regelmatig contact gehad met Rick Pastoor over GRIP en de koppeling naar onderwijs. Ik heb podcast met hem opgenomen voor zijn community om te praten over hoe ik denk dat GRIP past in het onderwijs. Voor leerkrachten en vooral ook directies.

Daardoor dacht ik: misschien is dat juist interessant. Want ik gebruik de methode inmiddels al jaren in mijn eigen werk en leven. En ik heb met eigen ogen gezien wat er gebeurt als je deze principes toepast.

Het onderwijs heeft hier misschien nog wel meer aan

Het boek GRIP is oorspronkelijk geschreven voor kenniswerkers, managers en ondernemers. Mensen uit de zakenwereld dus.

Maar ondertussen werk ik al jaren in het onderwijs. En daar zie ik iets opvallends.

Iedereen heeft het druk.

Leerkrachten. Intern begeleiders. Directeuren.
Vergaderingen. E-mails. Overleggen. Administratie. Ad-hoc vragen.

En ondertussen proberen we ook nog datgene te doen waar het eigenlijk om draait: goed onderwijs geven aan kinderen en/of daar leiding aan geven!

Dat lukt lang niet altijd.
Niet omdat mensen hun werk niet goed willen doen.
Maar omdat tijd en aandacht voortdurend versnipperen.

Het is ook geen geheim dat het onderwijs kampt met een hoog aantal burn-outs. En dat veel mensen het gevoel hebben dat ze vooral brandjes aan het blussen zijn.

Terwijl juist de belangrijke dingen vaak blijven liggen.

Daarom deze Substack

In de komende periode wil ik in een serie korte artikelen laten zien hoe de principes uit GRIP werken in de praktijk van het onderwijs.

Niet als theorie.

Maar als iemand die er al jaren mee experimenteert.
Iemand die fouten heeft gemaakt.
En iemand die gaandeweg heeft ontdekt wat wรฉl werkt en wat niet.

Ik ga het onder andere hebben over:

  • waarom je agenda misschien niet zo werkt als je denkt
  • waarom een takenlijst je hoofd rust geeft
  • hoe je voorkomt dat e-mail je dag overneemt
  • waarom deย wekelijkse reviewย misschien wel het belangrijkste onderdeel is
  • en hoe je tijd kunt vrijmaken voor het werk dat er echt toe doet

Wat je eraan gaat hebben

Mijn belofte aan jou als lezer:

  • je krijgt praktische ideeรซn die je meteen kunt toepassen
  • je ontdekt hoe je rust creรซert in een drukke werkweek
  • je leert prioriteiten stellen zonder schuldgevoel
  • en misschien nog wel het belangrijkste: je gaat merken dat werk weer overzichtelijk kan voelen

GRIP is namelijk geen strak systeem.

Het is juist het tegenovergestelde.

Het geeft ruimte, rust, flexibiliteit en overzicht!

Tot slot

De afgelopen jaren heb ik vrienden, collegaโ€™s en mensen uit het onderwijs enthousiast gemaakt om met GRIP te experimenteren. En vrijwel iedereen zegt na een tijdje hetzelfde:

โ€œWaarom heeft niemand me dit eerder geleerd?โ€

Misschien had iemand het ons ooit moeten vertellen.

Maar goed nieuws: dat kan alsnog.

En daar ga ik je de komende tijd bij helpen.

Wil je niks missen? Abonneer je dan op deze substack!

https://substack.com/@martijnvanvuuren1

Geplaatst in blogs, Geen categorie

De premiere van Hollandse Meesters in Concert is een feit!

Wie had dat gedacht? Wat heb ik er lang op moeten wachten!

Zaterdag 14 mei, mocht ik dan eindelijk Hollandse Meesters in Concert (HMIC) spelen met een fantastisch orkest. Wat heb ik staan genieten!

Ruim 2 jaar lang heb ik samen met mijn combo 23 liedjes gezongen tijdens โ€˜Martijn zingt Hollandse Meesters.โ€™ Nu heb ik de eer om 10 van die nummers te mogen zingen met heuse harmonie en fanfare orkesten door het hele land. En wat een rijkdom aan klanken komen er dan voorbij.

Ik ben Emile Stoffels (arrangeur van StoffelsMusic) eeuwig dankbaar voor het feit dat hij met mij in dit avontuur is gedoken. Want het was voor hem natuurlijk een risico. Uren, dagen, maanden en uiteindelijk zelfs jaren heeft hij gestoken in dit project. Het schrijven van arrangementen, gebaseerd op de nummers die we deden tijdens mijn vorige concerten. Eigen bedachte medleyโ€™s heeft Emile bewerkt voor harmonie en fanfare. En als je dan aan het zingen bent met zoโ€™n orkest wordt je telkens verrast door al die prachtige melodieรซn, tegenmelodieรซn, ritmes, akkoorden en leuke verrassingen. Emile heeft fantastisch werk gedaan.

Nu mag ik aan bak! Eerst het promoten van het concept en vervolgens het uitvoeren. Voor mij is het werken met orkesten door het hele land best spannend. Op het moment dat een orkest besluit het concert met mij te gaan geven, gaan ze een half jaar hard aan de bak om de stukken erin te krijgen. Maar pas een week van te voren, of zelfs op de dag van het concert zelf, kom ik bij het orkest en gaan we samen repeteren. Voor mij zal het iedere keer weer een verrassing zijn hoe dat gaat. Natuurlijk zijn er grote verschillen in de niveauโ€™s van verschillende orkesten. Daarnaast heb je te maken met interpretaties van diverse dirigenten, verschillen in tempo en verschillende karakters. Dit zijn de dingen die het voor mij spannend, misschien soms lastig maar vooral heel leuk maken.

Want ik hou van mensen. Wat is het heerlijk om steeds weer nieuwe enthousiaste muzikanten te ontmoeten. Ieder mens vraagt om een andere benadering. De sfeer bij ieder orkest is anders. Ik hoop met mijn enthousiasme en plezier ervoor te zorgen dat iedereen zich op zijn gemak voelt en er samen met mij een geweldige avond/middag van wilt gaan maken.

De eerste keer is dat in ieder geval gelukt! Al zeggen ze soms dat Friezen wat stug zijn. Ik heb daar helemaal niets van gemerkt. Wat heb ik een fijn contact gehad met mijn contactpersoon van het orkest. Wat werd ik hartelijk ontvangen tijdens de repetitie en wat een prettige en constructieve samenwerking heb ik gehad met de dirigent. Dat belooft veel goeds voor de toekomst. Ook het publiek in Friesland heeft zichtbaar genoten. Er werd lekker luid meegezongen en ze reageerden geweldig op de vragen. En zelfs mijn โ€œslachtoffer van de avondโ€ Tonny kon het waarderen.

In de agenda staan alweer een aantal concerten van HMIC gepland en ondertussen ben ik ook alweer met een aantal andere orkesten in de agenda aan het duiken om een aantal concerten in te plannen. En er is nog ruimte hoor! Kijk vooral even hier voor alle informatie en laat het me weten als je vragen hebt. Ik ben erg dankbaar dat ik dit mag en kan doen!

Fotoโ€™s: Folkert Folkertsma

Geplaatst in Geen categorie

Van leerkracht tot Corona-belpanel-BN’er.

Het was 17 februari toen ik voor de laatste keer een blog schreef op mijn site. De titel was: โ€œDruk? Wat is druk Wanneer ben je druk?โ€ Ongelooflijk. Als iemand mij op dat moment gezegd had dat ik een ruime maand later het rustiger zou hebben dan ooit dan had ik dat nooit geloofd. (of nou jaโ€ฆ rustig)

In de blog schreef ik over piekmomenten in het onderwijs, maar ook over 9 optredens die eraan zaten te komen in de maanden tussen maart en juni. 9 optredens! Daarvan zijn er gewoon 6 geannuleerd!

Ongelooflijk wat er in die tussenliggende periode is gebeurd. Vooral wat er in een hoofd van een mens gebeurt.
7 maart speelden we met The Musical Night een voorstelling in Overloon. Op dat moment was de provincie Noord-Brabant net uitgeroepen tot crisisgebied. Maar ach joh! Wat maken we ons druk. Laat je niet gek maken! Nuchtere Brabanders! En dat was ook zo. De zaal was goed gevuld en iedereen die een kaartje had gekocht was er!

Maar per week, of soms bijna per dag begon het beeld toch wel te veranderen. Nu wordt je ook helemaal gek gemaakt door alle media. Je moet serieus je best doen om nog ander nieuws te vinden dan corona nieuws. Het NOS journaal heeft zelfs halverwege het journaal een cliffhanger ingebouwd om ervoor te zorgen dat mensen blijven kijken. 

โ€œStraks gaan we het hebben over de geboorte van de unieke Zezel, en zeer zeldzame kruising tussen een zebra en een ezel maar eerst schakelen we over na Gerri Eickhof voor het UMC die normaal al net te weinig naar de kapper gaat maar nu al helemaal een Afropruik draagt.โ€

Het is toch ergโ€ฆ. We krijgen gewoon een lokkertje in het journaal zodat mensen niet corona moe worden!

Enfin; ruim een week na het bagataliseren van de ernst gingen de scholen ineens dicht en kregen we de intelligente lockdown en moesten we met zijn allen โ€˜heel slimโ€™ binnen blijven zitten.ย En in 1,5 dag tijd werd ik bestookt met mailtjes, telefoontjes en appjes van mensen die lieten weten dat het komende optreden kwam te vervallen.ย 
Super jammer natuurlijk maar voor mij niet rampzalig. Voor al die artiesten die van die inkomens moeten leven is het natuurlijk rampzalig. Ik heb mijn baan in het onderwijs en die loopt gelukkig gewoon door.ย 

Het zijn gekke tijden (dat is denk ik de meest uitgesproken zin van de afgelopen 2 maanden) maar dat zijn het wel. Ineens kwamen kinderen thuis te zitten. Ineens gingen we als leerkracht bepakt met 26 tasjes door Zevenaar om al mijn leerlingen werk voor thuis te bezorgen. (Stiekem best leuk om een keer te doen). Ineens voelde ik mij meer een ICT helpdesk dan een leerkracht. In de eerste periode gingen 80% van de vragen die me werden gesteld over het inloggen op alle digitale onderwijs systemen. Meester wat is mijn wachtwoord? Meester ik heb geen flash? Meester ik hoor geen geluid bij het ingesproken dictee! En ga zo maar even door.

Gelukkig wisten de meeste leerlingen na een week alles zoโ€™n beetje wel te vinden en kon het inhoudelijke onderwijs weer een beetje op gang komen. Maar hรฉ, ik heb toch niet vier jaar op de knip-en-plak-academie gezeten om als een soort van belpanel BNโ€™er naast de telefoon te zitten met twee schermen voor mijn neus om kinderen te woord te staan. Ik wil die snoetjes zien! Ik wil ze direct een veer in de reet steken als ze na 20 fouten eindelijk een vraag door hebben! Ik wil ze oppeppen als de moed soms even in de schoenen zakt. Ik wil gewoon zelf zorgen dat iedereen de mond dicht houdt in plaats van dat ik de microfoontjes op mute zet! 

Inmiddels is het 23 april en hebben we onlangs gehoord dat we na de vakantie weer mogen beginnen! Gelukkig! En wat is het fijn om dat eigenlijk eens een klas pubers te hebben die staan te springen om weer naar school te mogen! Daar ga ik ze nog heel lang aan helpen herinnerenโ€ฆโ€ฆ

Geplaatst in Geen categorie

Een leven na Hollandse meesters…

In mijn laatste blog heb je kunnen lezen dat ik toen mijn laatste โ€œMartijn zingt Hollandse meestersโ€ heb gespeeld. Een voorlopig afscheid van een voorstelling die me erg dierbaar was.ย 
Een voorstelling die ik ben gaan maken op verzoek van De Buitenpoort in Huissen. Een voorstelling met liedjes die me paste. Mooie verhaaltjes op muziek gezet door de grote van Nederlandse muziekgeschiedenis. Maar ja…. dan ben je op een gegeven moment 2 jaar verder. En dan…?ย 

Geen idee!!!

Ik weet dat ik heel graag weer iets wil maken. Een voorstelling die bij me past en waar ik alles in kwijt kan wat ik leuk vind om te doen. Maar ja, wat dan?

De gedachten dat ik totaal nog geen idee heb maakt me op momenten onzeker maar geeft me ook energie. Als ik iets wil moet ik ook zelf nu de stappen gaan zetten. En een eerste keer een voorstelling maken is spannend maar volgens mij vind ik het traject in gaan voor iets nieuws nog spannender. 

Maar gelukkig heb ik GRIP nog steeds in mijn leven. (Als je denkt: โ€œwaar heeft hij het over?โ€ Moet je even de blog van 31 augustus teruglezen). Nog wekelijks (wat zeg ik, bijna dagelijks) leef ik volgens de principes van GRIP. Mijn agenda, mail en todo-lijstjes zijn straks gepland en geordend en wekelijks houd ik een review waarin ik terugkijk op mijn week en de komende week vooruit kijk.ย  Ik stel doelen per kwartaal en heb onlangs afgelopen week mijn eerste GRIP-kwartaal review gehouden. En het leuke is… al mijn gestelde doelen voor het kwartaal zijn behaald. Dus tja… dan moet dit lange termijn doel ook lukken.

En doelen voor de lange termijn zijn lastiger dan op de korte termijn maar daarom knip ik dit grote doel op in kleine behapbare doelen. Afgelopen periode stond (wat betreft de voorstelling) in het teken van oriรซnteren en gesprekken voeren. Ik heb met een aantal mensen gesproken om te brainstormen over wat een thema, onderwerp of aanpak zou kunnen zijn. Wat zijn mijn sterke en zwakke punten en hoe ga ik daarmee nu verder? Die gesprekken hebben leuke ideeรซn en inzichten opgeleverd waar ik het komend kwartaal mee aan de slag ga.ย Ik ga komend kwartaal een of enkele ideeรซn in grove lijnen uitwerken.ย 

Maar gelukkig betekent een jaar van werken aan iets nieuws niet een jaar niet optreden. Want mijn agenda zit weer voller dan ooit. En hoe leuk is het om na twee jaar Hollandse meesters weer te duiken in nieuw repertoire. Zo mocht ik vorige week twee uitverkochte concerten presenteren en zingen met muziekvereniging UDI, Alarmfase 3 en Rotdweilers in het thema top2000. 

Behalve het dorp (waar ik nooit meer vanaf kom, die heb ik al wel 100 keer gezongen) weer allemaal nieuwe nummers. Lekker bezig met pop liedjes en weer lekker een avondje presenteren en ouwehoeren met een zaal vol enthousiaste mensen.

In december mag ik nog zingen tijdens een koffieochtend in de kerk van Huissen-Zand en in januari mag ik meewerken aan een nieuwjaarsconcert in de Theaterkerk in Bemmel. En volgens mij wordt dat erg mooi. Het bijzondere is dat ik dat samen mag doen met mijn liefste en mijn schoonmoeders klassieke trio Boccaccio. Een concert weer vol met voor mij nieuwe nummers. Ik ga een heleboel mooie duetten zingen, zowel pop als musical maar ook solo een aantal liedjes. Dus als je een keer weer iets heel anders wilt zien….. er zijn nog kaartjes. (Laat het me weten)

Vervolgens gaan we de theaters in met een tour van The Musical Night en duik ik weer achter het drumstel. En staan er ook alweer leuke optredens op de planning in 2020. Daarnaast gaat ook โ€œHollandse meesters in Concertโ€ starten waarbij ik ga optreden met orkesten in het land. De arrangementen zijn volop in de maak door StoffelsMusic en de eerste reacties van orkesten beginnen ook binnen te komen.ย 

Het is maar goed dat ik GRIP heb want anders zou deze planning volgens mij nooit te combineren zijn met een vierdaagse werkweek in het onderwijs, een super leuk gezin en lieve vrienden en familie.